Beyaz Baston hareketi, 1921 yılında Londra’da geçirdiği bir trafik kazası sonucu görme yetisini kaybeden bir fotoğraf sanatçısının, bastonunu beyaza boyayarak toplumsal farkındalık oluşturma girişimiyle başlamış ve kısa sürede evrensel bir simge hâline gelmiştir. 1931 yılında Fransa’da geniş kitlelere yayılan bu anlamlı hareket, günümüzde her yıl 7–14 Ocak tarihleri arasında “Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası” olarak dünya genelinde anılmakta ve çeşitli etkinliklerle kutlanmaktadır.
Bu hafta; görme engelli bireylerin bağımsız yaşamlarını destekleyen erişilebilirlik uygulamalarına dikkat çekmek, toplumsal farkındalığı artırmak ve görme engelli bireylerin sosyal yaşama tam, eşit ve etkin katılımlarını güçlendirmek açısından önemli bir farkındalık dönemidir.
Türkiye’de Erişilebilirlik Çalışmaları
Türkiye’de erişilebilirlik alanındaki çalışmalar, 2020 yılının “Erişilebilirlik Yılı” ilan edilmesiyle birlikte önemli bir ivme kazanmış, 2025 yılı itibarıyla daha kapsamlı ve yaygın bir şekilde sürdürülmüştür. Erişilebilirlik, yalnızca fiziksel mekânlara erişimle sınırlı olmayıp, engelli bireylerin temel hak ve hizmetlerden eşit biçimde yararlanabilmelerinin ön koşulu olan temel bir insan hakkı niteliği taşımaktadır.
Yalova’da Yürütülen Çalışmalar
Bu çerçevede Yalova Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, görme engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmak ve bağımsız yaşamlarını desteklemek amacıyla erişilebilirlik odaklı çalışmalarını sürdürmektedir. İl Müdürlüğü tarafından sunulan evde bakım hizmetlerinden, 2025 yılı itibarıyla toplam 112 engelli birey yararlanmakta olup, bu bireylerin 57’si erkek, 55’i kadındır.
Ayrıca, Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Komisyonu tarafından 2025 yılı içerisinde Yalova genelinde; resmî kurumlar, özel kuruluşlar ve açık alanlar dâhil olmak üzere 5 açık alanda denetim gerçekleştirilmiş, erişilebilirlik standartlarını karşılayan 8 kuruma Erişilebilirlik Belgesi verilmiştir. Yapılan bu çalışmalarla, erişilebilirliğin kurumsal ve toplumsal düzeyde yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.
Erişilebilirlik Ortak Sorumluluktur
Erişilebilirlik; yalnızca engelli bireyleri değil, yaşlılar, çocuklar ve geçici engeli bulunan bireyler dâhil olmak üzere toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren ortak bir sorumluluktur. Bu anlayış doğrultusunda Yalova Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, erişilebilirliğin toplumsal bir değer olarak benimsenmesi ve sürdürülebilir hâle gelmesi amacıyla farkındalık çalışmaları ve projelerini kararlılıkla sürdürmektedir.
Bu kapsamda Yalova Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Arif Laçin şu değerlendirmede bulunmuştur:
“Bu bilinçle, görme engelli bireylerin eşit fırsatlara erişebilmesi ve yeteneklerini özgürce ortaya koyabilecekleri bir yaşam sürdürebilmeleri için var gücümüzle çalışıyoruz. Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası vesilesiyle, bu konuda farkındalığın daha da artmasını temenni ediyorum.”
Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası, engelli bireylerin haklarına dikkat çekmek ve herkes için erişilebilir, eşit ve kapsayıcı bir yaşam alanı oluşturmak adına önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu vesileyle, tüm görme engelli bireylerimizin Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası’nı kutluyor; engelsiz bir yaşam için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğimizi kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz.
