Ege Plastik Sanayicileri Derneği (EGEPLASDER) Başkanı Şener Gençer, Avrupa Birliği ile 1996 yılında yürürlüğe giren Gümrük Birliği’nin günümüz ticaret koşullarına yanıt vermediğini belirterek, sistemin acilen revize edilmesi gerektiğini vurguladı. Gençer, “Made in Europe” uygulamasının Türkiye’nin AB ihracatı için ciddi riskler barındırdığını söyledi.
Avrupa Birliği ile Türkiye arasında 1 Ocak 1996 tarihinde yürürlüğe giren Gümrük Birliği Antlaşması, 30 yılı geride bırakırken; Türkiye, Birliğe tam üye olmadan bu sisteme dahil edilen ilk ve tek ülke olma özelliğini hâlâ koruyor. Ancak aradan geçen üç on yıla rağmen güncellenmeyen yapı, iş dünyasında giderek daha yüksek sesle eleştiriliyor.
Türkiye’nin 2025 yılında gerçekleştirdiği yaklaşık 273 milyar dolarlık ihracatın yarıya yakını Avrupa Birliği ülkelerine yapılırken, AB’nin son dönemde özellikle Asya ülkelerine karşı geliştirdiği ve Birlik içi üretimi teşvik etmeyi amaçlayan “Made in Europe” yaklaşımı, Türk ihracatçıları açısından yeni ve ciddi bir risk başlığı olarak öne çıkıyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ege Plastik Sanayicileri Derneği (EGEPLASDER) Yönetim Kurulu Başkanı ve Plastik Sanayicileri Federasyonu (PLASFED) Başkan Yardımcısı Şener Gençer, Gümrük Birliği’nin Türkiye sanayisinin rekabetçi yapıya kavuşmasında önemli rol oynadığını ancak mevcut haliyle asimetrik bir yapıya dönüştüğünü ifade etti.
“30 Yıldır Aynı Sistemle Devam Ediyoruz”
Gümrük Birliği’nin 30 yıldır değişmeden uygulanmasının, küresel ticarette yaşanan dönüşümler karşısında Türkiye’yi dezavantajlı konuma sürüklediğini belirten Gençer, Avrupa Birliği’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşmalarının Türkiye’yi de otomatik olarak bağlamasının yerli üretimi olumsuz etkilediğine dikkat çekti.
Gençer, Avrupa’nın kendi sanayisini korumak adına gündeme aldığı “Made in Europe” uygulamasının, Türkiye’nin AB pazarındaki konumunu zayıflatma potansiyeli taşıdığını vurgulayarak, “Gümrük Birliği mekanizmamız bulunmasına rağmen, bu tür yeni uygulamaların yalnızca AB üyesi ülkeleri kapsaması ve Türkiye’yi dışarıda bırakması halinde, mevcut sistem fiilen işlevsiz hale gelir” dedi.
“Asimetrik Yapı Türkiye Aleyhine İşliyor”
Türkiye’nin plastik sektöründe dünyada altıncı, Avrupa’da ise ikinci büyük üretici konumunda olduğunu hatırlatan Gençer, yeşil ve dijital dönüşüm hedefleri dikkate alındığında Gümrük Birliği’nde kapsamlı bir revizyonun kaçınılmaz hale geldiğini ifade etti.
“30 yılı geride bırakan Gümrük Birliği, ülkemizin ihracata odaklanmasında önemli bir işlev üstlense de bugün gelinen noktada kime ve neye hizmet ettiği net olmayan asimetrik bir yapıya dönüşmüş durumda” diyen Gençer, son 15 yıldır hükümet, iş dünyası ve akademik çevreler tarafından dile getirilen revizyon taleplerine rağmen somut bir adım atılamadığını kaydetti.
Plastik Mamul İhracatında Yeni Hedef: 10 Milyar Dolar
Türk plastik sektörünün 2025 yılında 9,6 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini ve bu rakamla “Kimyevi Maddeler ve Mamulleri” sektörü içinde en yüksek paya sahip olduğunu belirten Gençer, 2026 yılı için iddialı hedefler ortaya koydu.
Gençer, 2026 yılında kimya sektörü ihracatının 35 milyar doları, plastik sektörü ihracatının ise 10 milyar doları aşacağına inandıklarını söyledi.
Öte yandan plastik sektöründe termoplastik hammadde ihtiyacının yerli üretimle karşılanma oranının her geçen yıl azaldığına dikkat çeken Gençer, bu alandaki yatırımların artık ertelenemez hale geldiğini ifade etti. Petrokimya yatırımlarının, çağın gerektirdiği üretim ölçeklerine uygun şekilde planlanması gerektiğini vurgulayan Gençer, bu yatırımların mutlaka kamu otoritesinin paydaşlığında hayata geçirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Kaynak: Yalova Başak
