YALOVA – Yalova İl Sağlık Müdürlüğü, vatandaşların ilaçları daha güvenli ve bilinçli kullanabilmeleri amacıyla akılcı ilaç kullanımı konusunda önemli bilgiler paylaştı. İlaçların hekim ve eczacı önerisi doğrultusunda, doğru ilaç, doğru doz, doğru zaman, doğru uygulama yolu ve doğru süre prensiplerine uygun kullanılması gerektiği vurgulandı.
İlaçlar, doğru kullanıldığında hastalıkların tedavisinde önemli rol oynarken, gereksiz veya yanlış kullanıldığında çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Bu nedenle vatandaşların özellikle reçetesiz ilaç kullanımı, doz değişikliği ve tedaviyi kendi kararıyla sonlandırma gibi uygulamalardan kaçınması önem taşıyor.
İlaç Kullanımında “5 Doğru” Kuralı
Yalova İl Sağlık Müdürlüğünün bilgilendirmesinde, akılcı ilaç kullanımının temelini oluşturan 5 doğru kuralına dikkat çekildi.
1. Doğru İlaç
İlaçlar, hekimin önerisi ve reçetesi doğrultusunda kullanılmalı. Vatandaşların başkasına yazılmış ilaçları kullanmaması ve ilaçla ilgili gerekli bilgileri eczacıdan alması gerekiyor.
2. Doğru Doz
İlaç, hekimin belirlediği dozda kullanılmalı. Hastanın kendisini daha iyi hissetmesi veya daha hızlı iyileşmek istemesi nedeniyle dozun artırılması ya da azaltılması doğru değil.
3. Doğru Zaman
İlaçların, hekimin belirttiği zaman aralıklarına uygun şekilde kullanılması gerekiyor. Örneğin, kullanımı “8 saatte bir” şeklinde belirlenen bir ilacın mümkün olduğunca belirtilen zaman aralıklarına uyularak alınması önem taşıyor.
4. Doğru Uygulama Yolu
Her ilacın kullanım şekli aynı değil. Tablet, kapsül, şurup, damla veya farklı formlardaki ilaçlar kendileri için belirlenen kullanım yöntemine uygun şekilde kullanılmalı. Hekim veya eczacı tarafından özellikle belirtilmedikçe ilaçlar kırılmamalı, çiğnenmemeli veya bölünmemeli.
5. Doğru Süre
Tedavinin süresi de ilaç kullanımının önemli bir parçası. Kişi kendisini iyi hissetse dahi hekimin belirlediği tedavi planı kendi kendine değiştirilmemeli veya ilaç kullanımı hekime danışılmadan sonlandırılmamalı.
💊 Antibiyotikler Neden Farklı?
Akılcı ilaç kullanımında özellikle antibiyotiklerin bilinçsiz kullanılmaması büyük önem taşıyor.
Antibiyotikler, bakterilerin neden olduğu bazı enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaçlardır. Grip, nezle ve birçok viral enfeksiyonda antibiyotikler tedavi sağlamaz.
Bu nedenle “Daha önce aynı belirtilerde antibiyotik kullanmıştım, yine kullanayım” yaklaşımı doğru değildir. Antibiyotiğin gerekip gerekmediğine ve hangi antibiyotiğin kullanılacağına hekim karar vermelidir.
Gereksiz antibiyotik kullanımı, bakterilerin antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesine katkıda bulunabilir. Bu durum, gelecekte gerekli olan antibiyotiklerin etkisini azaltabilecek önemli bir halk sağlığı sorunudur.
🧾 Antibiyotik Kullanımını Daha Sade Anlatalım
Antibiyotik = Her enfeksiyona karşı kullanılan ilaç değildir.
Basit şekilde:
- Bakteriyel enfeksiyonlarda bazı antibiyotikler gerekli olabilir.
- Viral enfeksiyonlarda antibiyotikler etkili değildir.
- Antibiyotik, doktor önermeden başlanmamalıdır.
- Başkasının antibiyotiği kullanılmamalıdır.
- Daha önce kullanılan antibiyotik, yeni hastalıkta otomatik olarak doğru ilaç anlamına gelmez.
- Antibiyotik dozu ve kullanım süresi doktorun belirlediği şekilde uygulanmalıdır.
🔎 Örneklerle Akılcı İlaç Kullanımı
Örnek 1:
Bir kişi grip olduğunu düşünerek evde bulunan antibiyotiği kendi kendine kullanmaya başlarsa bu akılcı ilaç kullanımı değildir. Çünkü gribe neden olan virüslere karşı antibiyotiklerin tedavi edici etkisi bulunmaz.
Örnek 2:
Doktor tarafından günde iki kez kullanılması önerilen bir ilacın, “Daha çabuk iyileşirim” düşüncesiyle günde dört kez alınması doğru değildir. Doz değişikliği mutlaka sağlık profesyoneline danışılarak yapılmalıdır.
Örnek 3:
Bir yakınının kullandığı antibiyotiğin aynı belirtilere iyi geleceğini düşünerek o ilacı kullanmak doğru değildir. Her hastalık ve her hasta için uygun tedavi farklı olabilir.
Örnek 4:
Kişi kendisini iyi hissettiği için doktorun belirlediği tedaviyi kendi kararıyla değiştirmemelidir. Tedavinin nasıl sürdürüleceği veya sonlandırılacağı konusunda hekim ve eczacıdan bilgi alınmalıdır.
“İlacınızı Doğru Kullanın, Sağlığınızı Koruyun”
Yalova İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan bilgilendirmede, ilaçların yalnızca gerekli olduğunda ve hekim ile eczacının önerileri doğrultusunda kullanılmasının önemine dikkat çekiliyor.
Akılcı ilaç kullanımı; yalnızca doğru ilacı seçmek değil, aynı zamanda doğru dozu, doğru zamanı, doğru uygulama yolunu ve doğru tedavi süresini takip etmek anlamına geliyor.
Vatandaşların ilaç kullanımı konusunda tereddüt yaşaması halinde kendi kararlarını vermek yerine hekim veya eczacıya danışmaları öneriliyor.
Yalova İl Sağlık Müdürlüğünün mesajı ise net:
“İlacınızı doğru kullanın, sağlığınızı koruyun.”
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI
YALOVA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
