ANKARA – Doğurganlık hızındaki düşüş ve ortalama yaşam süresinin uzaması, Türkiye’de yaşlı nüfusun hem sayısal olarak artmasına hem de toplam nüfus içerisindeki oranının yükselmesine neden oluyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 65 yaş ve üzerindeki nüfus, son beş yılda yüzde 20’nin üzerinde artış göstererek 2025 yılında 10 milyona yaklaşırken, Türkiye’de yaklaşık her 9 kişiden biri 65 yaş ve üzerinde bulunuyor.
Her yıl 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü kapsamında gerçekleştirilen çalışmalarla yaşlı bireylerin toplumdaki yerine ve önemine dikkat çekilirken, aktif, bağımsız ve sağlıklı yaşlanma konusunda toplumsal farkındalığın artırılması hedefleniyor.
Yaşlılık Doğal Bir Yaşam Dönemi
Yaşlanma; fiziksel ve zihinsel işlevlerde meydana gelen değişimler ile sosyal rollerin dönüşümüyle karakterize edilen doğal bir yaşam dönemi olarak değerlendiriliyor.
İleri yaşlarda kronik hastalıkların yanı sıra görme ve işitme problemleri, hareket kısıtlılığı, düşme riski, beslenme sorunları, bilişsel işlevlerde gerileme ve sosyal izolasyon gibi sağlık sorunları daha sık görülebiliyor. Ancak uzmanların dikkat çektiği önemli noktalardan biri, bu sorunların tamamının yaşlanmanın kaçınılmaz sonucu olmadığı.
Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının erken yaşlardan itibaren benimsenmesi ve düzenli sağlık kontrollerinin sürdürülmesi, ileri yaşların daha aktif ve bağımsız geçirilmesine katkı sağlayabiliyor.
“Süper Yaşlılık” İçin Günlük Alışkanlıklar Önem Taşıyor
İleri yaşlarda fiziksel olarak aktif kalmak, zihinsel faaliyetleri sürdürmek ve sosyal bağları güçlü tutmak, sağlıklı yaşlanmanın önemli unsurları arasında gösteriliyor.
Uzun ve sağlıklı bir yaşam için günlük hayatta uygulanabilecek basit alışkanlıklar şöyle sıralanıyor:
- Her gün düzenli yürüyüş ve fiziksel aktivite yapmak,
- Zihinsel faaliyetlerle beyni aktif tutmak,
- Beslenmede sebze ve yeterli protein kaynaklarına yer vermek,
- Aile ve arkadaşlarla sosyal ilişkileri sürdürmek,
- Yeni hobiler ve ilgi alanları edinmek,
- Düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemek.
Bu alışkanlıkların düzenli biçimde uygulanması, ileri yaşlarda fiziksel, zihinsel ve sosyal açıdan daha aktif bir yaşam sürdürülmesine destek olabiliyor.
Aile Hekimliklerinde Çok Yönlü Yaşlı Değerlendirmesi
Türkiye’de sağlıklı yaşlanmanın desteklenmesi ve yaşlı bireylerde ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarının erken dönemde tespit edilmesi amacıyla çeşitli sağlık hizmetleri yürütülüyor.
Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı tarafından kronik hastalıkların etkin yönetimi amacıyla geliştirilen Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden aile hekimliği birimlerinde 65 yaş ve üzerindeki bireylere yönelik Çok Yönlü Yaşlı Değerlendirmesi gerçekleştiriliyor.
Değerlendirmede yaşlı bireyin sağlık durumu, 20’den fazla parametre dikkate alınarak kapsamlı biçimde ele alınıyor. Böylece mevcut sağlık sorunlarının yanı sıra risk faktörlerinin belirlenmesi ve ihtiyaç duyulan sağlık hizmetlerinin planlanması amaçlanıyor.
Gerekli görülmesi halinde vatandaşlar ileri tetkik, tedavi ve danışmanlık hizmetlerinden yararlanabilmeleri amacıyla hastanelere veya Sağlıklı Hayat Merkezlerine yönlendiriliyor.
2026’nın İlk Dokuz Ayında 4 Milyondan Fazla Yaşlı Değerlendirildi
Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları tarafından 2026 yılının ilk dokuz ayında 4 milyondan fazla yaşlı bireyin kapsamlı sağlık değerlendirmesinin gerçekleştirildiği bildirildi.
Sağlık hizmetlerinde koruyucu yaklaşımın önemine dikkat çekilirken, 65 yaş ve üzerindeki vatandaşların herhangi bir sağlık sorunu ortaya çıkmasını beklemeden aile hekimlerine başvurarak çok yönlü yaşlı değerlendirmelerini yaptırmaları öneriliyor.
Sağlıklı Hayat Merkezleri Yaşlanma Sürecini Destekliyor
Sağlık Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren 362 Sağlıklı Hayat Merkezi, vatandaşların sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanmasına yönelik farklı hizmetleri ücretsiz olarak sunuyor.
Merkezlerde;
- Sigara bırakma desteği,
- Sigara bırakmada kullanılan ilaçlara yönelik hizmetler,
- Kanser taramaları,
- Sağlıklı beslenme danışmanlığı,
- Psikososyal destek,
- Fiziksel aktivite programları
gibi çeşitli sağlık hizmetlerinden yararlanılabiliyor.
Bu hizmetlerle yalnızca ileri yaştaki bireylerin değil, toplumun her yaş grubunun sağlıklı yaşam konusunda desteklenmesi ve hastalıkların ortaya çıkmadan önce önlenmesi hedefleniyor.
Sağlıklı Yaşlanma İçin Erken Yaştan İtibaren Önlem
Dünya Yaşlılar Günü dolayısıyla verilen mesajlarda, sağlıklı yaşlanmanın yalnızca ileri yaşlarda alınacak tedbirlerle mümkün olmadığına dikkat çekiliyor.
Düzenli hareket etmek, dengeli beslenmek, zihinsel aktiviteleri sürdürmek, sosyal ilişkileri güçlendirmek, tütün kullanımından uzak durmak ve sağlık kontrollerini aksatmamak, yaşamın ilerleyen dönemlerinde sağlık açısından önemli kazanımlar sağlayabiliyor.
Uzmanların yaklaşımına göre sağlıklı yaşlanma, yalnızca daha uzun yaşamak değil; ilerleyen yaşlarda mümkün olduğunca bağımsız, aktif ve yaşam kalitesi yüksek bir hayat sürdürebilmek anlamına geliyor.
1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü vesilesiyle 65 yaş ve üzerindeki vatandaşların düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları, aile hekimlerinden çok yönlü yaşlı değerlendirmesi hizmeti almaları ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını günlük hayatlarının bir parçası haline getirmeleri önem taşıyor.
Sağlıklı yaş alın, sağlıklı ve uzun yaşayın.
Yalova Başak
