İHRACATÇININ SOLUĞU TÜKENİYOR!

İZBAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sevimli, üç yılı aşkın süredir uygulanan enflasyonla mücadele programının ihracatçı ve üretici üzerindeki ağır etkilerine dikkat çekti. Yüksek faiz, artan maliyetler ve eriyen işletme sermayelerinin firmaları zorladığını belirten Sevimli, “İhracatçımız 3 yıldan fazla süredir adeta mucize yaratıyor. Ancak hiçbir mucize ilelebet sürdürülemez” dedi.

Türkiye ekonomisinde enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan politikaların reel sektör üzerindeki etkileri tartışılmaya devam ediyor. Özellikle ihracatçı firmalar, döviz kurundaki artışın üretim maliyetlerindeki yükselişin gerisinde kalması, yüksek finansman giderleri ve işletme sermayelerindeki kayıplar nedeniyle ciddi bir baskıyla karşı karşıya bulunuyor.

İZBAŞ İzmir Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sevimli, iş dünyasının yaşadığı ekonomik sıkıntılara ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. İhracatçıların müşteri ve pazar kaybetmemek, istihdamı korumak ve üretimi sürdürebilmek için uzun süredir büyük fedakârlık yaptığını belirten Sevimli, mevcut koşulların sürdürülebilir olmaktan uzaklaştığını vurguladı.

DÖVİZ KURU MALİYET ARTIŞLARININ GERİSİNDE KALDI

2026 yılının ilk gününde 43 TL seviyesinde bulunan dolar kurunun, geride kalan 10 aylık dönemde yalnızca yüzde 15 arttığını hatırlatan Eyüp Sevimli, aynı dönemde resmi enflasyonun yüzde 30, işletmelerin hissettiği gerçek enflasyonun ise en az yüzde 50 seviyesinde olduğunu ifade etti.

Eylül ayı itibarıyla ihracatın yıllık bazda yalnızca yüzde 5 artış kaydettiğine dikkat çeken Sevimli, şu değerlendirmede bulundu:

“Türk iş dünyası uygulanan enflasyon programında çok yoruldu. Firmalar adeta nefes alamaz noktaya geldi. İşletme sermayeleri hızla eriyor. İhracatçımız üç yıldan fazla süredir büyük fedakârlıklarla ayakta kalmaya çalışıyor. Ancak hiçbir mucize ilelebet sürdürülemez.”

KREDİYE ULAŞMAK YETMİYOR, FİNANSMAN MALİYETİ DE ÖNEMLİ

Türkiye’de 2025 yılında yaklaşık 168 bin firmanın ihracat gerçekleştirdiğini hatırlatan Sevimli, ihracatçıların uluslararası pazarlardaki konumlarını koruyabilmek için kârlarından ve öz sermayelerinden fedakârlık ettiğini belirtti.

Firmaların temel sorununun yalnızca krediye erişim olmadığını, kullanılan kredilerin maliyetinin de üretim ve ihracat faaliyetlerini doğrudan etkilediğini kaydeden Sevimli, finansman maliyetlerinin işletmelerin karşılayabileceği seviyelerde olması gerektiğini söyledi.

Sevimli, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Bir kredinin bulunabiliyor olması, işletmenin o krediyi kullanabileceği anlamına gelmiyor. Asıl mesele, finansmanın üretimden elde edilebilecek kazançla karşılanabilir maliyette olmasıdır. Yüksek faizle alınan kredinin yükünü ürün fiyatına yansıttığınızda müşteriyi kaybetme riskiyle karşılaşıyorsunuz. Yansıtmadığınızda aradaki farkı sermayenizden karşılıyorsunuz.

Bu koşullarda üretimini ve ihracatını sürdürmeyi başaran firmalarımız adeta mucize yaratıyor. Ancak hiçbir mucize ilelebet devam edemez.”

Emtia ve enerji maliyetlerindeki öngörülemeyen artışların yanı sıra işçilik, lojistik ve finansman giderlerinin de işletmeler üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Sevimli, mevcut tablonun üretim sektöründe ciddi endişelere neden olduğunu dile getirdi.

“KAYBEDİLEN ÜRETİM GÜCÜNÜ YENİDEN KURMAK KOLAY DEĞİL”

İşletme sermayelerindeki erimenin yalnızca şirketlerin mali tablolarını etkilemediğini vurgulayan Eyüp Sevimli, bu durumun zaman içerisinde yatırım, üretim kapasitesi ve istihdam kararlarına da yansıdığını ifade etti.

Firmaların makine yenileme, yeni ürün geliştirme ve üretim kapasitesini artırma gibi yatırımlarını ertelemek zorunda kaldığını belirten Sevimli, üretim ekosisteminin korunmasının stratejik önem taşıdığına dikkat çekti.

Sevimli, açıklamasında şu değerlendirmelere yer verdi:

“Bir işletmenin sermayesi eridiğinde yalnızca bilançosundaki rakam küçülmüyor. Yenileyeceği makine erteleniyor, geliştireceği ürün bekliyor, alacağı yeni sipariş için hareket alanı daralıyor. Bu baskının uzaması, tedarikçisinden çalışanına kadar geniş bir kesimi etkiliyor.

Yıllar içinde oluşturulan üretim kültürünü, yetişmiş insan kaynağını ve müşteri ilişkilerini korumak zorundayız. Kaybedilen bir ihracat pazarına yeniden girmek, duran bir üretim hattını yeniden çalıştırmak çok daha ağır bedeller gerektirebilir. Bugün işletmelerin sesine kulak vermek, yarının üretim ve istihdam kayıplarını önlemek açısından büyük önem taşıyor.”

Üretici ve ihracatçıların öngörülebilir maliyet yapısına, karşılanabilir finansman koşullarına ve uzun vadeli planlama yapabilecekleri ekonomik ortama ihtiyaç duyduğunu belirten Sevimli, enflasyonla mücadelede kalıcı başarının üretim kapasitesinin korunmasıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

CUMHURİYET’İN 103. YILINDA DİKKAT ÇEKEN ATATÜRK MESAJI

Ekonomiye ilişkin değerlendirmelerinin yanı sıra Cumhuriyet’in 103. yılı dolayısıyla da önemli mesajlar veren İZBAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sevimli, Türkiye’nin eğitimden sanayiye, üretimden toplumsal refaha kadar birçok alanda çok daha ileri bir noktada olması gerektiğini ifade etti.

Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün çağdaş uygarlık seviyesinin üzerine çıkma hedefini hatırlatan Sevimli, Türkiye’nin sahip olduğu insan kaynağı, üretim kapasitesi ve potansiyeli çok daha güçlü biçimde değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Sevimli, Cumhuriyet’in 103. yılına ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Cumhuriyetimizin kurucusu Aziz Atatürk’e karşı sorumluluğumuzu yerine getirebilmiş olmayı isterdik. Bugün geldiğimiz noktada kendimizi mahcup hissediyoruz.

103 yıldır iç barışını korumuş bir ülke olarak; eğitimde, üretimde, sanayide, insani gelişmişlikte ve toplumsal refahta bugünkünden çok daha iyi bir ülke olmalıydık. 1940’lı yıllarda İkinci Dünya Savaşı’nı yaşayan ve adeta taş üstünde taş kalmayan ülkeler, 40-50 yıl öncesine kadar millî geliri bizim yarımız kadar olan ülkeler, bugün bizden fersah fersah ilerideler.

Atatürk’ün bize emanet ettiği Cumhuriyet’e karşı sorumluluğumuzu ne ölçüde yerine getirebildiğimizi sorguluyoruz. Daha fazlasını başarabilecek insanımız, birikimimiz ve üretme irademiz varken kendimizi mahcup hissediyoruz.”

“BEKLENTİMİZ ÜRETİMİ AYAKTA TUTACAK KOŞULLARIN SAĞLANMASI”

Türkiye’nin ekonomik potansiyelini ortak refaha dönüştürmenin üretim, istihdam ve sanayi politikalarının güçlendirilmesinden geçtiğini belirten Eyüp Sevimli, iş dünyasının çalışmaya, üretmeye ve ülkeye döviz kazandırmaya devam etmek istediğini ifade etti.

Üreticinin sesine kulak verilmesi, emeğin korunması ve ülke kaynaklarının üretimi güçlendirecek biçimde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Sevimli, sözlerini şöyle tamamladı:

“Biz çalışmaya, üretmeye, istihdam sağlamaya ve Türkiye’ye döviz kazandırmaya devam etmek istiyoruz. Beklentimiz, bu iradeyi ayakta tutacak koşulların sağlanmasıdır. Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında, sahip olduğumuz potansiyeli ortak refaha dönüştürmek hepimizin sorumluluğudur.”

İZBAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Eyüp Sevimli’nin açıklamaları, enflasyonla mücadele politikalarının reel sektör, ihracat, üretim kapasitesi ve istihdam üzerindeki etkilerinin iş dünyasının gündemindeki yerini koruduğunu bir kez daha ortaya koydu.