ANKARA – Türkiye’nin yenilenebilir enerji alanındaki en stratejik kaynaklarından biri olarak gösterilen jeotermal enerjide, yatırım süreçlerinin hızlandırılması amacıyla yeni bir düzenleme talebi gündeme geldi. Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, rüzgâr ve güneş enerjisi yatırımlarında uygulanan ve kamuoyunda “süper izin” olarak adlandırılan kolaylaştırıcı mekanizmaların jeotermal enerji yatırımları için de hayata geçirilmesini istedi.
Türkiye’nin mevcut jeotermal elektrik kurulu gücünün yaklaşık 1.800 megavat (MW) seviyesinde bulunduğunu belirten Kındap, 2035 yılı hedefleri doğrultusunda bu kapasitenin 4 bin 500 MW’a çıkarılmasının planlandığını söyledi. Sektörün önümüzdeki 10 yıllık dönemde yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım yapmaya hazır olduğunu ifade eden Kındap, yatırım süreçlerinde yaşanan bürokratik gecikmelerin giderilmesi halinde hedeflere daha hızlı ulaşılabileceğini vurguladı.
Jeotermal Enerjide “Sadeleşme” Talebi
Jeotermal sektörünün talebinin çevre mevzuatında bir esneklik ya da ayrıcalık olmadığının altını çizen Kındap, yatırımcıların tüm çevresel yükümlülüklere eksiksiz uyduğunu belirtti.
Kındap, jeotermal enerji projelerinin hayata geçirilmesi sürecinde çok sayıda kamu kurumu ve bakanlıkla temas kurmak zorunda kaldıklarını ifade ederek şunları söyledi:
“Jeotermal sektörü yatırımcısı, çevre mevzuatlarına aykırı hiçbir girişimde bulunmaz. Talebimiz, rüzgâr ve güneş enerjisinde uygulanan kolaylaştırıcı mekanizmaların jeotermal yatırımlar için de uygulanmasıdır. Yasal zorunlulukların kaldırılmasını istemiyoruz. Aynı kurumla ilgili mükerrer işlemlerin sadeleştirilmesi ve izin süreçlerinin eşgüdüm içerisinde yürütülmesini talep ediyoruz.”
Sektör temsilcileri, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı başta olmak üzere Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarda yürütülen süreçlerin daha koordineli hale getirilmesini istiyor.
Yatırım Süresi 5 Yıldan 2-3 Yıla Düşebilir
Jeotermal enerji yatırımlarında lisans, ruhsat, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), arazi tahsisi, imar işlemleri ve sondaj izinleri gibi çok sayıda aşamanın bulunduğunu belirten Kındap, mevcut sistemde bir yatırımın devreye alınmasının 4 ila 5 yılı bulabildiğini söyledi.
Bazı izin süreçlerinin eş zamanlı yürütülmesi halinde yatırım takviminin ciddi şekilde kısalabileceğini belirten Kındap, şu değerlendirmede bulundu:
“Bazı izin süreçlerinin birlikte ve aynı anda başlatılmasıyla yatırım sürelerimiz 4-5 yıldan 2-3 yıla inebilir. Bu durum hem yatırımcıların önünü açacak hem de Türkiye’nin enerji arz güvenliğine önemli katkı sağlayacaktır.”
Uzmanlara göre izin süreçlerinde sağlanacak hızlanma, yeni santrallerin daha kısa sürede devreye alınmasına ve yerli enerji üretiminin artmasına katkı sunacak.
Jeotermal Enerji, Baz Yük Gücü Sağlayan Tek Yenilenebilir Kaynak
JED Başkanı Kındap, jeotermal enerjinin diğer yenilenebilir kaynaklardan farklı olarak kesintisiz üretim yapabilme özelliğine sahip olduğunu belirterek, enerji sistemindeki stratejik önemine dikkat çekti.
“Jeotermal enerji, yenilenebilir kaynaklar arasında baz yük olma özelliği taşıyan tek enerji kaynağımızdır” diyen Kındap, güneş ve rüzgâr santrallerinin hava koşullarına bağlı üretim yaparken jeotermal tesislerin yılın 365 günü ve günün 24 saati enerji üretebildiğini söyledi.
Enerji uzmanları da jeotermal kaynakların elektrik üretiminin yanı sıra seracılık, konut ısıtması, endüstriyel uygulamalar ve termal turizm alanlarında da önemli ekonomik değer oluşturduğunu ifade ediyor.
Türkiye, Dünyanın Önde Gelen Jeotermal Ülkeleri Arasında
Türkiye, jeotermal elektrik üretim kapasitesi bakımından dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor. Özellikle Ege Bölgesi’nde yoğunlaşan yatırımlar sayesinde son yıllarda önemli bir büyüme kaydedildi.
Mevcut durumda yaklaşık 1.800 MW seviyesinde bulunan kurulu gücün, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan 2035 enerji vizyonu kapsamında 4 bin 500 MW’a çıkarılması hedefleniyor.
Sektör temsilcileri ise uygun yatırım ortamının sağlanması halinde bu rakamın da üzerine çıkılabileceğini savunuyor.
YEKDEM Desteği Sektöre Güç Verdi
Jeotermal enerji yatırımlarının büyümesinde Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması’nın (YEKDEM) önemli rol oynadığı belirtiliyor.
1 Mayıs 2023 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle jeotermal enerji santrallerinin YEKDEM kapsamındaki teşvik süresi 10 yıldan 15 yıla çıkarılmıştı. Sektör temsilcileri, söz konusu uzatmanın yatırım kararları açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor.
Uzun vadeli teşvik mekanizmalarının yatırımcı güvenini artırdığını belirten uzmanlar, yeni santral yatırımlarının finansmanında bu tür desteklerin belirleyici rol oynadığını ifade ediyor.
2053 Net Sıfır Hedefi İçin 10 Bin MW Vurgusu
JED Başkanı Ali Kındap, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedeflerine ulaşabilmesi için jeotermal enerjinin çok daha büyük bir rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Kındap, mevcut hedeflerin ötesinde değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek, Türkiye’nin enerji dönüşümünde jeotermal kurulu gücünün en az 10 bin MW seviyesine çıkarılması gerektiğini ifade etti.
Sektör temsilcilerine göre jeotermal enerji; yerli kaynak kullanımı, dışa bağımlılığın azaltılması, enerji arz güvenliği, karbon emisyonlarının düşürülmesi ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından Türkiye’nin en önemli stratejik enerji alanlarından biri olmaya devam ediyor.
Jeotermal Sektörü Yeni Döneme Hazırlanıyor
Türkiye’nin enerji dönüşüm sürecinde kritik bir konuma sahip olan jeotermal sektöründe gözler, yatırım süreçlerini hızlandırabilecek yeni düzenlemelere çevrildi. Sektör temsilcileri, izin süreçlerinde sağlanacak koordinasyon ve sadeleşmenin hem yatırım maliyetlerini azaltacağını hem de Türkiye’nin 2035 ve 2053 enerji hedeflerine ulaşmasını kolaylaştıracağını belirtiyor.
Yaklaşık 10 milyar dolarlık yatırım potansiyeline sahip jeotermal sektörünün taleplerinin hayata geçirilmesi halinde, Türkiye’nin küresel yenilenebilir enerji yarışında daha güçlü bir konuma ulaşabileceği değerlendiriliyor.
Kaynak: Haber Merkezi
