10 Kasım Atatürk’ü Anma Günü kapsamında İstinye Üniversitesi’nde düzenlenen panelde konuşan Prof. Dr. Yusuf Erbay, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Yalova’da hayata geçirdiği çevre, doğa, bilim ve planlı kentleşme çalışmalarını anlattı. Erbay, Termal’den Yürüyen Köşk’e, arboretumdan Millet ve Baltacı çiftliklerine kadar Atatürk’ün Yalova vizyonunun günümüz yeşil liderlik anlayışına örnek oluşturduğunu vurguladı.
ATATÜRK’ÜN YALOVA VİZYONU YEŞİL LİDERLİK PERSPEKTİFİYLE ELE ALINDI
İstinye Üniversitesi’nde, 10 Kasım Atatürk’ü Anma Günü münasebetiyle gerçekleştirilen “Yeşil Liderlik ve Atatürk” konulu panelde, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün çevreye, doğaya, bilime ve şehir planlamasına verdiği önem kapsamlı şekilde değerlendirildi.
İstinye Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümünde 2020 yılında profesör unvanıyla görev yapan Prof. Dr. Yusuf Erbay, panelde yaptığı değerlendirmelerde Atatürk’ün Yalova’da ortaya koyduğu vizyoner çalışmaları tarihsel ve bilimsel boyutlarıyla ele aldı.
Erbay, Atatürk’ün Yalova’ya yalnızca bir dinlenme ve ziyaret noktası olarak yaklaşmadığını, burayı doğa, sağlık, bilim, tarım, çevre ve modern şehircilik anlayışının bir arada uygulandığı örnek bir yerleşim merkezi olarak değerlendirdiğini ifade etti.
TERMAL, ATATÜRK’ÜN BÜTÜNCÜL SAĞLIK VE DOĞA ANLAYIŞININ ESERİ
Prof. Dr. Yusuf Erbay, konuşmasında Atatürk’ün Termal’e yönelik yaklaşımının günümüzde sürdürülebilir şehircilik ve çevre politikaları açısından önemli bir örnek oluşturduğuna dikkat çekti.
Atatürk’ün Termal’i yalnızca kaplıca sularından yararlanılan bir tesis olarak düşünmediğini belirten Erbay, bölgenin ormanları, temiz havası, sağlık hizmetleri ve modern mimarisiyle bütünleşen bir sağlık merkezine dönüştürülmesinin hedeflendiğini anlattı.
Bu yaklaşımın, insan sağlığını doğadan bağımsız değerlendirmeyen bir anlayışın ürünü olduğunu vurgulayan Erbay, Termal’in doğal kaynaklarının korunması ve geliştirilmesi bakımından da önemli bir örnek teşkil ettiğini dile getirdi.
Atatürk’ün Termal’de ortaya koyduğu model, günümüzde sağlık turizmi, ekolojik turizm, doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir kalkınma başlıkları altında değerlendirilen pek çok yaklaşımın tarihsel temellerini ortaya koyuyor.
YALOVA’DA CANLI AĞAÇ MÜZESİ: ARBORETUM VİZYONU
Prof. Dr. Erbay’ın panelde dikkat çektiği önemli konulardan biri de Termal’de oluşturulan arboretum, yani canlı ağaç müzesi oldu.
Atatürk’ün doğaya yönelik yaklaşımının yalnızca mevcut doğal güzellikleri korumakla sınırlı olmadığını belirten Erbay, farklı ağaç türlerinin bir arada yaşatıldığı arboretumun biyolojik çeşitlilik, ekolojik denge ve bitki bilimi açısından önemli bir değer taşıdığını ifade etti.
Arboretumların bilimsel araştırmalar, bitki türlerinin korunması, eğitim ve çevre bilincinin geliştirilmesi açısından önemli alanlar olduğunu vurgulayan Erbay, Atatürk’ün bu yaklaşımının gelecek kuşaklara karşı sorumluluk anlayışını yansıttığını kaydetti.
Bugün iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve doğal yaşam alanlarının daralması gibi küresel sorunların tartışıldığı bir dönemde, Atatürk’ün Yalova’da hayata geçirdiği doğa merkezli çalışmaların taşıdığı anlamın daha da büyüdüğüne dikkat çekildi.
MİLLET ÇİFTLİĞİ VE BALTACI ÇİFTLİĞİ: TARIMDA BİLİMSEL GELİŞİMİN ÖRNEKLERİ
Panelde Atatürk’ün Yalova’da gerçekleştirdiği tarımsal çalışmalar ve çiftlik yapılanmaları da gündeme geldi.
Prof. Dr. Yusuf Erbay, Millet Çiftliği ve Baltacı Çiftliği’nin Atatürk’ün bilimsel tarım ve üretim anlayışını yansıtan önemli merkezler olduğunu belirtti.
Bu çiftliklerden birinde hayvan ıslahı çalışmalarının yürütüldüğünü, diğerinde ise bitki ıslahı faaliyetlerine önem verildiğini aktaran Erbay, burada geliştirilen uygulamaların Türkiye genelinde örnek oluşturduğuna işaret etti.
Atatürk’ün tarımı yalnızca üretim faaliyeti olarak görmediğini, bilimsel araştırma, verimlilik, kalite, hayvan ve bitki ıslahı gibi konularla birlikte değerlendirdiğini belirten Erbay, söz konusu çiftliklerin Türkiye’nin modern tarım tarihinde önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
Çiftliklerin tarihsel ve bilimsel mirasının korunmasının önemine de değinen Erbay, günümüzde bu alanların bir bölümünün eski bütünlüğünü kaybetmesine rağmen varlığını sürdüren bilimsel ve tarımsal değerlerin korunması gerektiğine dikkat çekti.
ATATÜRK’ÜN YALOVA’DAKİ PLANLI KENTLEŞME VİZYONU
Prof. Dr. Yusuf Erbay’ın konuşmasında öne çıkan bir diğer başlık ise Yalova’nın planlı kentleşme süreci oldu.
Atatürk’ün Yalova’yı yalnızca doğal güzellikleriyle öne çıkan bir yerleşim yeri olarak değil, bilimsel esaslara dayanan planlı bir kent olarak geliştirmeyi hedeflediğini belirten Erbay, bu doğrultuda kent planlamasına doğrudan önem verildiğini anlattı.
Atatürk’ün kendi denetimi ve yönlendirmesi altında Yalova’nın gelişimine öncülük ettiğini vurgulayan Erbay, yeni yerleşim alanlarının oluşturulması ve kent planının hazırlanmasının dönemin şehircilik anlayışı bakımından önemli bir örnek olduğunu ifade etti.
Bu yaklaşım, altyapıdan ulaşım sistemlerine, yeşil alanlardan yapılaşmaya kadar kent yaşamının bütün unsurlarının birlikte ele alınmasının önemini ortaya koyuyor.
YÜRÜYEN KÖŞK: BİR AĞACI KORUMAK İÇİN DEĞİŞEN MİMARİ
Panelin en anlamlı başlıklarından biri de Yalova’nın dünyaca tanınan simgelerinden Yürüyen Köşk oldu.
Atatürk’ün bir ağacın dalının kesilmesini önlemek amacıyla köşkün yerinin değiştirilmesini istemesi, çevre etiği ve doğaya saygı anlayışının en güçlü sembollerinden biri olarak değerlendirildi.
Yürüyen Köşk, yalnızca mimari açıdan ilginç bir yapı değil; insanın doğaya hükmeden değil, doğayla uyum içerisinde yaşayan bir anlayış geliştirmesi gerektiğini gösteren tarihsel bir mesaj niteliği taşıyor.
Prof. Dr. Erbay, bu örnek üzerinden Atatürk’ün çevre duyarlılığının bugünün yeşil liderlik yaklaşımıyla örtüştüğüne dikkat çekti.
ÇINARLI ALANLAR VE DOĞAYLA BÜTÜNLEŞEN ŞEHİRCİLİK
Erbay’ın değerlendirmelerinde Yalova’nın çınarlı alanları ve doğayla bütünleşen kent yaşamı da önemli bir yer tuttu.
Çınar ağaçlarının bulunduğu alanların yalnızca estetik bir peyzaj unsuru olmadığını, kent yaşamı, ulaşım ve doğal çevre arasındaki ilişkinin kurulmasında da önemli rol oynadığını belirten Erbay, Atatürk’ün şehircilik anlayışının çevreyi kentsel yaşamın ayrılmaz bir parçası olarak gördüğünü vurguladı.
Bu yaklaşım, günümüzde yeşil şehirler, iklim dostu ulaşım, sürdürülebilir kent planlaması ve doğal yaşam alanlarının korunması gibi başlıklarla doğrudan ilişkilendiriliyor.
“ATATÜRK’ÜN YALOVA VİZYONU GELECEĞİN İLERİLİK ANLAYIŞINA IŞIK TUTUYOR”
Prof. Dr. Yusuf Erbay, paneldeki değerlendirmelerini Atatürk’ün Yalova’da ortaya koyduğu çalışmaların bugüne ve geleceğe verdiği mesajı öne çıkararak tamamladı.
Erbay’ın konuşmasında öne çıkan temel değerlendirme şu oldu:
“Atatürk’ün Yalova vizyonu, bugünün ve geleceğin ilerilik anlayışına ışık tutmaktadır.”
Yürüyen Köşk’te bir ağacın dalını korumak için mimari bir yapının hareket ettirilmesinden Termal’de doğa ve sağlık anlayışının bütünleştirilmesine, arboretum çalışmalarından bilimsel tarım uygulamalarına ve planlı kentleşmeye kadar uzanan bu yaklaşım, Atatürk’ün kalkınmayı yalnızca ekonomik büyüme olarak değerlendirmediğini ortaya koyuyor.
Atatürk’ün Yalova’da hayata geçirdiği projeler; çevre koruma, bilimsel gelişme, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı, tarımsal üretim, halk sağlığı ve çağdaş şehircilik alanlarında bütüncül bir yönetim anlayışının örneklerini oluşturuyor.
İstinye Üniversitesi’nde gerçekleştirilen “Yeşil Liderlik ve Atatürk” paneli, Yalova’nın tarihsel mirasının yalnızca geçmişe ait bir hatıra olmadığını, aynı zamanda bugünün ve geleceğin çevre politikalarına, şehircilik anlayışına ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ışık tutan önemli bir değer taşıdığını bir kez daha gündeme getirdi.
Yalova Başak
